📢 با ما همراه باشید :
آنفولانزا چیست؟ علائم، درمان، پیشگیری و واکسن آنفولانزا
آنفولانزا چیست و چه علائمی دارد؟ با علائم آنفولانزا، راههای انتقال، روشهای پیشگیری، واکسن، درمان، داروهای ضدویروس و عوارض آن آشنا شوید.
آنفولانزا چیست؟ علائم، راههای انتقال، پیشگیری و درمان
آنفولانزا (Influenza) یک بیماری عفونی و مسری دستگاه تنفسی است که توسط ویروسهای آنفولانزا ایجاد میشود. این بیماری میتواند در هر سنی رخ دهد و در بیشتر افراد پس از چند روز تا حدود یک هفته بهبود پیدا میکند؛ با این حال، در برخی گروهها مانند سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای بیماریهای زمینهای میتواند شدیدتر باشد. (World Health Organization)
آنفولانزا با سرماخوردگی تفاوت دارد و معمولاً با شروع ناگهانی تب، سرفه، بدندرد و احساس خستگی شدید همراه است.
در این مقاله از قلمستان با علائم آنفولانزا، روش انتقال، راههای پیشگیری، درمان، واکسن آنفولانزا و عوارض احتمالی این بیماری آشنا میشویم.
آنفولانزا چیست؟
آنفولانزا یک عفونت حاد تنفسی است که توسط ویروسهای آنفولانزا ایجاد میشود. انواع A و B از مهمترین ویروسهای عامل آنفولانزای فصلی در انسان هستند. (World Health Organization)
این ویروسها بهراحتی میان افراد منتقل میشوند و معمولاً در فصلهای سرد سال شیوع بیشتری دارند؛ البته در مناطق گرمسیری ممکن است در طول سال نیز گردش ویروس وجود داشته باشد. (World Health Organization)
علائم آنفولانزا چیست؟
علائم آنفولانزا معمولاً نسبتاً ناگهانی شروع میشوند. مهمترین علائم عبارتاند از:
- تب
- سرفه، معمولاً خشک
- گلودرد
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- سردرد
- درد عضلات و مفاصل
- خستگی و بیحالی شدید
- احساس ناخوشی عمومی
در برخی افراد، بهخصوص کودکان، تهوع، استفراغ یا اسهال نیز ممکن است مشاهده شود.
سرفه ناشی از آنفولانزا میتواند شدید باشد و حتی بیش از دو هفته ادامه پیدا کند. (World Health Organization)
تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی چیست؟
آنفولانزا و سرماخوردگی هر دو بیماریهای تنفسی هستند، اما معمولاً شدت و نحوه شروع آنها متفاوت است.
آنفولانزا اغلب با شروع ناگهانی تب، بدندرد و خستگی همراه میشود، در حالی که سرماخوردگی معمولاً تدریجیتر شروع میشود و علائمی مانند آبریزش بینی و عطسه در آن برجستهتر هستند.
البته تنها بر اساس علائم نمیتوان همیشه با اطمینان مشخص کرد که فرد به آنفولانزا مبتلا شده یا به یک ویروس تنفسی دیگر؛ در صورت نیاز، پزشک میتواند از آزمایشهای تشخیصی کمک بگیرد. (World Health Organization)
آنفولانزا چگونه منتقل میشود؟
آنفولانزا بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
هنگامی که فرد مبتلا سرفه، عطسه، صحبت یا تنفس میکند، ذرات و قطرات حاوی ویروس میتوانند وارد محیط شوند و افراد نزدیک را آلوده کنند.
تماس دست با سطوح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان نیز میتواند در انتقال ویروس نقش داشته باشد. (World Health Organization)
به همین دلیل، حضور طولانی در محیطهای شلوغ و بسته میتواند احتمال انتقال عفونتهای تنفسی را افزایش دهد.
دوره نهفتگی آنفولانزا چقدر است؟
دوره نهفتگی آنفولانزا، یعنی فاصله بین آلوده شدن و شروع علائم، معمولاً حدود ۲ روز است، اما میتواند تقریباً بین ۱ تا ۴ روز متغیر باشد. (World Health Organization)
چه کسانی بیشتر در معرض عوارض آنفولانزا هستند؟
اگرچه هر فردی ممکن است به آنفولانزا مبتلا شود، برخی گروهها بیشتر در معرض بیماری شدید و عوارض آن قرار دارند.
از جمله:
- کودکان خردسال
- افراد ۶۵ سال و بالاتر
- زنان باردار
- افراد مبتلا به بیماریهای مزمن
- افراد دارای بیماریهای قلبی یا ریوی
- افراد مبتلا به دیابت
- افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
- افرادی که تحت برخی درمانهای تضعیفکننده سیستم ایمنی قرار دارند
- کارکنان حوزه سلامت
عوارض احتمالی آنفولانزا
در بسیاری از افراد، آنفولانزا بدون عارضه جدی برطرف میشود؛ اما گاهی ممکن است بیماری شدید شود یا عوارض ایجاد کند.
از جمله عوارض احتمالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ذاتالریه یا پنومونی
- تشدید بیماریهای زمینهای
- عفونتهای ثانویه
- بستری شدن در بیمارستان
- در موارد شدید، عوارض تهدیدکننده زندگی
سازمان جهانی بهداشت اشاره میکند که آنفولانزا در موارد شدید میتواند به پنومونی و سپسیس منجر شود. (World Health Organization)
درمان آنفولانزا چگونه است؟
در بسیاری از افراد سالم که بیماری خفیفی دارند، درمان بیشتر بر استراحت، مصرف مایعات کافی و کنترل علائم متمرکز است. بیشتر افراد در حدود یک هفته بهبود پیدا میکنند. (World Health Organization)
برای کاهش تب و درد نیز ممکن است از داروهای مناسب استفاده شود، اما انتخاب دارو باید با توجه به سن، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی فرد انجام شود.
آیا آنتیبیوتیک برای آنفولانزا لازم است؟
خیر، آنتیبیوتیکها برای درمان خود ویروس آنفولانزا کاربرد ندارند؛ زیرا آنتیبیوتیکها برای عفونتهای باکتریایی استفاده میشوند.
اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت باکتریایی نیز ایجاد شده است، ممکن است درمان آنتیبیوتیکی تجویز کند.
بنابراین مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک برای آنفولانزا توصیه نمیشود.
داروهای ضدویروس آنفولانزا
داروهای ضدویروس میتوانند برای برخی بیماران مبتلا به آنفولانزا تجویز شوند.
این داروها بهویژه برای افرادی که در معرض خطر عوارض شدید هستند یا بیماری شدید دارند اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
داروهای ضدویروس زمانی بیشترین اثر را دارند که در ۱ تا ۲ روز نخست شروع علائم مصرف شوند؛ البته در برخی بیماران، حتی پس از این زمان نیز پزشک ممکن است درمان ضدویروسی را توصیه کند. (CDC)
از جمله داروهای ضدویروسی مورد استفاده برای آنفولانزا میتوان به اوسلتامیویر، زانامیویر و برخی داروهای دیگر اشاره کرد. مصرف این داروها باید طبق نظر پزشک انجام شود. (CDC)
واکسن آنفولانزا چیست؟
واکسن آنفولانزا یکی از مهمترین روشهای پیشگیری از آنفولانزای فصلی و کاهش خطر بیماری شدید و عوارض آن است.
ویروسهای آنفولانزا دائماً تغییر میکنند و به همین دلیل ترکیب واکسنهای فصلی نیز بهطور منظم بهروزرسانی میشود. سازمان جهانی بهداشت ترکیب واکسنهای فصلهای آینده را بر اساس پایش ویروسهای در گردش توصیه میکند. (World Health Organization)
WHO واکسیناسیون سالانه را بهخصوص برای گروههای پرخطر مانند زنان باردار، کودکان خردسال، سالمندان، افراد دارای بیماریهای مزمن و کارکنان حوزه سلامت توصیه میکند. (World Health Organization)
آیا واکسن آنفولانزا باعث ابتلا به آنفولانزا میشود؟
واکسنهای تزریقی آنفولانزا باعث ابتلا به خود بیماری آنفولانزا نمیشوند.
ممکن است پس از واکسیناسیون برخی عوارض خفیف مانند درد محل تزریق یا احساس ناخوشی کوتاهمدت ایجاد شود، اما این موضوع با ابتلا به آنفولانزا یکسان نیست. (World Health Organization)
چگونه از آنفولانزا پیشگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال ابتلا و انتقال آنفولانزا میتوان چند اقدام ساده انجام داد:
واکسیناسیون
واکسیناسیون فصلی یکی از مهمترین روشهای پیشگیری از آنفولانزا و کاهش خطر بیماری شدید است. (World Health Organization)
شستن دستها
شستن مرتب دستها با آب و صابون و خشک کردن مناسب آنها میتواند به کاهش انتقال ویروسهای تنفسی کمک کند.
پوشاندن دهان هنگام سرفه و عطسه
هنگام سرفه یا عطسه بهتر است دهان و بینی با دستمال پوشانده شود و دستمال پس از استفاده دور انداخته شود.
تهویه محیط
باز گذاشتن پنجرهها و افزایش جریان هوا در محیطهای بسته میتواند به کاهش خطر انتقال کمک کند. (World Health Organization)
ماندن در خانه هنگام بیماری
فردی که بیمار است، تا حد امکان باید از حضور نزدیک با دیگران خودداری کند تا احتمال انتقال ویروس کاهش پیدا کند.
در محیطهای شلوغ، استفاده از ماسک نیز میتواند به کاهش انتقال کمک کند. (World Health Organization)
هنگام ابتلا به آنفولانزا چه بخوریم؟
در دوران بیماری، مصرف مایعات کافی اهمیت دارد. آب، سوپ و سایر مایعات مناسب میتوانند به حفظ آب بدن کمک کنند.
غذاهای سبک و قابلتحمل نیز برای افرادی که اشتهای کمتری دارند گزینه مناسبی هستند.
مهمتر از همه، فرد بیمار باید به اندازه کافی استراحت کند و در صورت وجود بیماری زمینهای یا علائم شدید، توصیه پزشک را جدی بگیرد. (World Health Organization)
چه زمانی برای آنفولانزا به پزشک مراجعه کنیم؟
بسیاری از افراد مبتلا به آنفولانزا با مراقبت خانگی بهبود پیدا میکنند؛ اما در شرایط خاص مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
افراد پرخطر، مانند سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای بیماریهای مزمن، بهتر است در صورت ابتلا یا مشکوک بودن به آنفولانزا زودتر با پزشک مشورت کنند. (World Health Organization)
همچنین اگر علائم شدید، غیرمعمول یا رو به بدتر شدن باشند، مراجعه پزشکی ضروری است.
تنگی نفس، درد شدید قفسه سینه، گیجی، کاهش سطح هوشیاری، کمآبی شدید یا بدتر شدن ناگهانی وضعیت عمومی از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند.
آنفولانزا چقدر طول میکشد؟
در بسیاری از افراد، تب و سایر علائم اصلی آنفولانزا طی حدود یک هفته کاهش پیدا میکنند. با این حال، سرفه و احساس خستگی ممکن است مدت بیشتری ادامه داشته باشند. (World Health Organization)
مدت بیماری به سن، وضعیت سیستم ایمنی، نوع ویروس و وجود بیماریهای زمینهای بستگی دارد.
آیا بعد از آنفولانزا دوباره میتوان بیمار شد؟
بله. ابتلا به آنفولانزا به معنای مصونیت دائمی در برابر همه انواع و گونههای ویروس آنفولانزا نیست.
ویروسهای آنفولانزا بهطور مداوم تغییر میکنند و انواع مختلفی از آنها در گردش هستند. به همین دلیل واکسیناسیون فصلی و رعایت اصول پیشگیری اهمیت دارد. (World Health Organization)
جمعبندی
آنفولانزا یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی است که میتواند با تب ناگهانی، سرفه، گلودرد، سردرد، بدندرد و خستگی شدید همراه باشد.
بیشتر افراد پس از حدود یک هفته بهبود پیدا میکنند، اما این بیماری در کودکان خردسال، سالمندان، زنان باردار و افراد دارای بیماریهای زمینهای میتواند شدیدتر باشد. (World Health Organization)
واکسیناسیون فصلی، شستن دستها، تهویه مناسب، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه و دوری از دیگران هنگام بیماری از مهمترین اقدامات برای کاهش خطر انتقال آنفولانزا هستند.
در صورت شدید بودن علائم یا قرار داشتن در گروههای پرخطر، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد.
سوالات متداول درباره آنفولانزا
آنفولانزا چیست؟
آنفولانزا یک عفونت ویروسی و مسری دستگاه تنفسی است که توسط ویروسهای آنفولانزا ایجاد میشود.
مهمترین علائم آنفولانزا چیست؟
تب، سرفه، گلودرد، سردرد، بدندرد، خستگی و آبریزش بینی از علائم شایع آنفولانزا هستند.
آیا آنفولانزا با سرماخوردگی فرق دارد؟
بله. آنفولانزا معمولاً با شروع ناگهانیتر و علائم عمومی شدیدتر مانند تب و بدندرد همراه است؛ با این حال، تشخیص قطعی همیشه تنها با علائم امکانپذیر نیست.
آیا برای آنفولانزا آنتیبیوتیک لازم است؟
خیر. آنفولانزا یک بیماری ویروسی است و آنتیبیوتیکها ویروس آنفولانزا را درمان نمیکنند.
بهترین روش پیشگیری از آنفولانزا چیست؟
واکسیناسیون فصلی مهمترین روش پیشگیری از آنفولانزا و کاهش خطر بیماری شدید است. (World Health Organization)
آیا واکسن آنفولانزا باید هر سال تزریق شود؟
واکسن فصلی بهطور معمول سالانه توصیه میشود، زیرا ویروسهای آنفولانزا تغییر میکنند و ترکیب واکسن نیز متناسب با ویروسهای در گردش بهروزرسانی میشود. (World Health Organization)
داروی ضدویروس آنفولانزا چه زمانی مؤثرتر است؟
داروهای ضدویروس در صورت تجویز پزشک، معمولاً وقتی در ۱ تا ۲ روز نخست شروع علائم مصرف شوند، بیشترین اثر را دارند. (CDC)
