📢 با ما همراه باشید :
معرفی ساز هنگدرام؛ تاریخچه، انواع، قیمت، کوک و آموزش نواختن
هنگدرام چیست؟ با تاریخچه، ساختار، انواع، کوک، نحوه نواختن، کاربردها، قیمت و نکات مهم خرید و نگهداری ساز هنگدرام آشنا شوید.
معرفی ساز هنگدرام؛ تاریخچه، انواع، ویژگیها، نحوه نواختن و قیمت
هنگدرام یکی از سازهای نسبتاً جدید و متفاوت دنیای موسیقی است که به دلیل صدای آرام، عمیق و خاص خود در سالهای اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده است. ظاهر این ساز فلزی و بشقابمانند است و نوازنده با ضربههای کنترلشده انگشتان و دست روی قسمتهای مشخص آن، نتهای مختلفی تولید میکند.
صدای هنگدرام برای بسیاری از افراد آرامشبخش و مدیتیشنگونه است و به همین دلیل از آن در موسیقی آرامشبخش، تمرینهای ذهنآگاهی، یوگا، موسیقی خیابانی، اجراهای زنده و حتی برخی پروژههای موسیقی درمانی استفاده میشود.
در این مطلب از قلمستان با هنگدرام، تاریخچه، ساختار، ویژگیها، انواع، کوک، نحوه نواختن، کاربردها، قیمت و نکات مهم هنگام خرید این ساز آشنا میشویم.
هنگدرام چیست؟
هنگدرام یک ساز کوبهای ملودیک است که از خانواده سازهای فلزی کوبهای به شمار میرود.
این ساز معمولاً از دو بخش فلزی محدب تشکیل شده است که به یکدیگر متصل میشوند. قسمت بالایی دارای نواحی مشخصی برای تولید نت است و در مرکز آن نیز معمولاً یک بخش برجسته وجود دارد.
نوازنده با ضربههای ظریف انگشتان و دست، ارتعاش ایجاد میکند و همین ارتعاش باعث تولید صدای ساز میشود.
یکی از ویژگیهای جذاب هنگدرام این است که حتی بدون همراهی سازهای دیگر نیز میتواند یک فضای موسیقایی نسبتاً کامل ایجاد کند.
هنگدرام یا هنگ پن؟
در مورد نام این ساز یک نکته مهم وجود دارد.
واژه هنگ در ابتدا نام یک ساز مشخص بود که توسط شرکت سوئیسی پانآرت در اوایل دهه ۲۰۰۰ ساخته شد.
پس از محبوبیت این ساز، سازهای مشابه زیادی توسط سازندگان مختلف تولید شدند که در بازار با نامهایی مانند هنگدرام یا سازهای دستی فلزی شناخته میشوند.
بنابراین از نظر دقیق، همه سازهایی که امروزه با نام هنگدرام فروخته میشوند، الزاماً همان ساز اصلی «هنگ» نیستند.
تاریخچه هنگدرام
تاریخچه هنگدرام به اوایل قرن بیست و یکم بازمیگردد.
این ساز در سال ۲۰۰۰ میلادی توسط فلیکس رونر و سابینا شِرِر در سوئیس توسعه داده شد.
ساز اولیه با نام هنگ معرفی شد و طراحی آن تحت تأثیر سازهای کوبهای و ملودیک مختلف قرار داشت.
با گذشت زمان، سازندگان دیگر نیز به ساخت سازهایی با ساختار مشابه روی آوردند و خانواده بزرگی از سازهای فلزی دستی شکل گرفت.
امروزه سازهایی با ویژگیهای مشابه در کشورهای مختلف ساخته میشوند.
هنگدرام چگونه ساخته میشود؟
هنگدرام معمولاً از فلز ساخته میشود.
ورقههای فلزی به شکل خاصی فرم داده شده و قسمتهای مختلف آن با دقت بسیار زیاد تنظیم میشوند.
مهمترین مرحله ساخت این ساز، تنظیم دقیق نتها است.
کوک هر نت باید به شکلی انجام شود که هنگام ضربه، فرکانس موردنظر تولید شود و نتها با یکدیگر هماهنگی داشته باشند.
به همین دلیل ساخت هنگدرام باکیفیت به مهارت، تجربه و دقت بسیار زیادی نیاز دارد.
جنس هنگدرام چیست؟
هنگدرامها معمولاً از آلیاژهای فلزی مختلف ساخته میشوند.
نوع فلز استفادهشده میتواند بر مواردی مانند:
- رنگ صدا
- میزان ماندگاری صدا
- مقاومت در برابر خوردگی
- ظاهر ساز
- واکنش به ضربه
تأثیر بگذارد.
در سازهای مختلف ممکن است از فولادهای ویژه یا آلیاژهای متفاوت استفاده شود.
قسمتهای مختلف هنگدرام
اگرچه طراحی هنگدرام بسته به سازنده متفاوت است، اما معمولاً بخشهایی مانند موارد زیر دارد:
نتهای اطراف
قسمتهایی روی سطح ساز هستند که هرکدام یک نت مشخص تولید میکنند.
نت مرکزی
نت مرکزی که معمولاً در وسط قسمت بالایی قرار دارد، نقش مهمی در ساختار کوک ساز دارد.
لبه ساز
بخش بیرونی ساز که به اتصال قسمتهای مختلف کمک میکند.
بخش زیرین
قسمت زیرین ساز معمولاً دارای یک سوراخ یا ساختار ویژه برای ایجاد و تقویت رزونانس است.
تعداد نتهای هنگدرام چقدر است؟
تعداد نتها در هنگدرامهای مختلف یکسان نیست.
بسیاری از مدلها حدود ۸ تا ۹ نت دارند، اما سازهایی با تعداد نت بیشتر نیز ساخته میشوند.
افزایش تعداد نتها میتواند دامنه موسیقایی ساز را بیشتر کند، اما در عین حال ممکن است یادگیری و کنترل آن را برای نوازنده مبتدی کمی پیچیدهتر کند.
کوک هنگدرام چیست؟
هنگدرامها معمولاً بر اساس یک گام یا مقیاس مشخص کوک میشوند.
برخی کوکهای رایج در سازهای دستی فلزی شامل گامهایی مانند:
- ر مینور
- دو ماژور
- لا مینور
- سل ماژور
- گامهای پنتاتونیک
- برخی گامهای شرقی و محلی
هستند.
انتخاب کوک تأثیر زیادی بر فضای احساسی ساز دارد.
هنگدرام ر مینور چیست؟
یکی از کوکهای محبوب در هنگدرام، ر مینور است.
این کوک معمولاً فضای احساسی، عمیق و آرامی ایجاد میکند و به همین دلیل در میان نوازندگان و علاقهمندان این ساز طرفداران زیادی دارد.
با این حال، انتخاب کوک مناسب کاملاً به سلیقه و سبک نوازنده بستگی دارد.
صدای هنگدرام چگونه است؟
صدای هنگدرام را میتوان ترکیبی از ویژگیهای:
- زنگدار
- گرم
- عمیق
- نرم
- طنیندار
دانست.
یکی از جذابترین ویژگیهای آن، ماندگاری ارتعاش صدا است.
هنگامی که یک نت نواخته میشود، ارتعاش آن برای مدتی در بدنه ساز باقی میماند و صدایی پیوسته و آرام ایجاد میکند.
چرا صدای هنگدرام آرامشبخش است؟
ترکیب هارمونیک نتها، طنین فلزی و ماندگاری صدا باعث شده هنگدرام در فضاهای آرامشبخش بسیار مورد استفاده قرار گیرد.
برخی افراد از گوش دادن یا نواختن این ساز هنگام:
- مطالعه
- یوگا
- مدیتیشن
- تمرین تنفس
- استراحت
- کاهش تنش روزمره
لذت میبرند.
البته تأثیر آرامشبخش موسیقی برای افراد مختلف متفاوت است.
هنگدرام چگونه نواخته میشود؟
هنگدرام معمولاً با دست و انگشتان نواخته میشود.
نوازنده به جای استفاده از مضراب، قسمتهای مختلف ساز را با ضربههای کنترلشده انگشتان مینوازد.
محل ضربه، شدت ضربه و زاویه انگشت میتواند روی کیفیت صدا تأثیر بگذارد.
به همین دلیل نوازنده باید به تدریج کنترل مناسبی روی دستها و انگشتان خود پیدا کند.
آیا نواختن هنگدرام سخت است؟
هنگدرام در مقایسه با برخی سازهای پیچیده میتواند شروع نسبتاً سادهای داشته باشد.
نوازنده مبتدی میتواند خیلی زود چند الگوی ساده را یاد بگیرد و صداهای دلنشینی تولید کند.
اما برای رسیدن به سطح حرفهای، مهارتهای بیشتری لازم است.
مواردی مانند:
- ریتم
- هماهنگی دستها
- کنترل شدت ضربه
- بداههنوازی
- شناخت گام
- اجرای الگوهای پیچیده
با تمرین به دست میآیند.
آیا برای یادگیری هنگدرام باید نت موسیقی بلد باشیم؟
خیر.
برای شروع یادگیری هنگدرام لزوماً نیازی به دانستن نتخوانی ندارید.
بسیاری از نوازندگان مبتدی میتوانند با شناخت جای نتها و تمرین الگوهای ریتمیک شروع کنند.
با این حال، یادگیری اصول موسیقی میتواند در مراحل پیشرفتهتر بسیار مفید باشد.
بهترین روش یادگیری هنگدرام
برای یادگیری هنگدرام میتوانید از روشهای مختلف استفاده کنید.
آموزش با استاد
یادگیری نزد یک نوازنده باتجربه میتواند به اصلاح تکنیک ضربه و ریتم کمک کند.
آموزش آنلاین
ویدئوهای آموزشی و دورههای آنلاین نیز برای شروع مناسب هستند.
تمرین شخصی
تمرین روزانه حتی برای مدت کوتاه میتواند پیشرفت خوبی ایجاد کند.
بهتر است ابتدا روی ریتمهای ساده و شناخت نتهای ساز تمرکز کنید.
تکنیکهای نواختن هنگدرام
نوازندگان حرفهای از تکنیکهای مختلفی استفاده میکنند.
از جمله:
- ضربه با نوک انگشت
- ضربه با بند انگشت
- ضربه با شست
- ضربههای ترکیبی
- اجرای ریتمهای سریع
- ایجاد الگوهای تکرارشونده
هر تکنیک صدای متفاوتی ایجاد میکند.
هنگدرام و بداههنوازی
یکی از جذابترین ویژگیهای هنگدرام امکان بداههنوازی است.
از آنجا که نتهای ساز معمولاً در یک گام مشخص تنظیم شدهاند، نوازنده میتواند با ترکیب نتهای موجود، ملودیهای مختلفی ایجاد کند.
البته برای اجرای بداهه زیبا، شناخت ریتم و موسیقی اهمیت زیادی دارد.
کاربردهای هنگدرام
هنگدرام در زمینههای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد.
از جمله:
- اجرای موسیقی خیابانی
- کنسرت
- موسیقی آرامشبخش
- یوگا
- مدیتیشن
- تمرینهای ذهنآگاهی
- موسیقی تلفیقی
- اجراهای انفرادی
- موسیقی متن
- تولید محتوای صوتی
هنگدرام در موسیقی درمانی
صدای آرام و تکرارشونده هنگدرام باعث شده برخی درمانگران و مربیان از آن در فعالیتهای مرتبط با آرامسازی و تمرکز استفاده کنند.
با این حال، استفاده از موسیقی یا هنگدرام به عنوان یک فعالیت آرامشبخش با موسیقیدرمانی حرفهای یکسان نیست.
موسیقیدرمانی یک حوزه تخصصی است که توسط متخصص آموزشدیده و با اهداف درمانی مشخص انجام میشود.
هنگدرام و مدیتیشن
هنگدرام به دلیل صدای طنیندار و ریتمهای آرام، میتواند در تمرینهای مدیتیشن مورد استفاده قرار گیرد.
برخی افراد از صدای ساز به عنوان یک نقطه تمرکز در تمرینهای ذهنآگاهی استفاده میکنند.
موسیقی میتواند به ایجاد فضای آرام کمک کند، اما تجربه افراد در این زمینه متفاوت است.
هنگدرام و یوگا
استفاده از موسیقی هنگام انجام یوگا در بسیاری از کلاسها رایج است.
هنگدرام نیز به دلیل صدای آرام و پیوسته خود میتواند برای ایجاد فضای مناسب در بعضی جلسات یوگا استفاده شود.
ترکیب صدای هنگدرام با صدای طبیعت یا سازهای آرام دیگر نیز محبوب است.
هنگدرام برای چه کسانی مناسب است؟
این ساز میتواند برای افراد مختلفی جذاب باشد، از جمله:
- علاقهمندان به موسیقی
- نوازندگان مبتدی
- نوازندگان حرفهای
- علاقهمندان به موسیقی آرامشبخش
- تولیدکنندگان محتوای صوتی
- علاقهمندان به بداههنوازی
- افرادی که به سازهای متفاوت علاقه دارند
آیا کودکان میتوانند هنگدرام یاد بگیرند؟
بله، کودکان نیز میتوانند با آموزش مناسب این ساز را یاد بگیرند.
وزن، اندازه و نوع ساز باید متناسب با سن و توانایی کودک انتخاب شود.
شروع با ریتمهای ساده میتواند تجربه یادگیری را لذتبخشتر کند.
تفاوت هنگدرام و کاخن
هنگدرام و کاخن هر دو سازهای کوبهای هستند، اما ساختار و صدای آنها تفاوت زیادی دارد.
هنگدرام:
- فلزی است.
- نتهای مشخص دارد.
- قابلیت اجرای ملودی دارد.
- صدای زنگدار و طنیندار تولید میکند.
کاخن:
- معمولاً از چوب ساخته میشود.
- بیشتر برای اجرای ریتم استفاده میشود.
- صداهای کوبهای مختلفی دارد.
- در بسیاری از سبکهای موسیقی کاربرد دارد.
تفاوت هنگدرام و تانگ درام
هنگدرام و تانگ درام شباهتهایی دارند و هر دو از سازهای ملودیک کوبهای هستند.
تانگ درام معمولاً دارای شیارهایی روی سطح فلزی است و با دست یا مضراب نواخته میشود.
هنگدرام ساختار متفاوتی دارد و طراحی سطح و شیوه تولید صدای آن با تانگ درام یکسان نیست.
از نظر قیمت نیز این دو ساز میتوانند تفاوت زیادی داشته باشند.
تفاوت هنگدرام و ساز اصلی هنگ
ساز اصلی هنگ توسط سازندگان سوئیسی شرکت پانآرت ساخته شد و تولید آن بعدها متوقف شد.
سازهای مشابهی که امروزه در بازار وجود دارند، توسط سازندگان مختلف تولید میشوند و معمولاً در دسته سازهای دستی فلزی مشابه هنگ قرار میگیرند.
به همین دلیل استفاده از نام هنگدرام در بازار بسیار رایج شده است.
قیمت هنگدرام چقدر است؟
قیمت هنگدرام ثابت نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
- برند سازنده
- کیفیت ساخت
- جنس فلز
- تعداد نتها
- نوع کوک
- دقت تنظیم نتها
- کیفیت صدا
- کشور سازنده
- نو یا دستدوم بودن
به همین دلیل هنگام خرید بهتر است چند ساز با مشخصات مشابه را با یکدیگر مقایسه کنید.
آیا هنگدرام ارزان بخریم؟
قیمت پایین همیشه به معنای انتخاب بد نیست، اما در هنگدرام کیفیت صدا و دقت کوک اهمیت بسیار زیادی دارد.
اگر ساز نتهای ناهماهنگ داشته باشد یا کیفیت ساخت آن پایین باشد، یادگیری و نواختن آن نیز لذتبخش نخواهد بود.
بنابراین بهتر است به جای تمرکز صرف بر قیمت، کیفیت صدا را نیز بررسی کنید.
هنگام خرید هنگدرام به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از خرید به موارد زیر توجه کنید:
کیفیت صدا
هر نت را جداگانه امتحان کنید.
هماهنگی نتها
نتها باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
کیفیت بدنه
سطح ساز را از نظر فرورفتگی، ترک یا آسیب بررسی کنید.
کوک
مطمئن شوید ساز مطابق کوک اعلامشده تنظیم شده است.
ماندگاری صدا
پس از ضربه، صدا باید طنین مناسب داشته باشد.
برند سازنده
سازنده معتبر معمولاً اطلاعات مشخصی درباره ساز ارائه میکند.
هنگدرام دست دوم بخریم یا نو؟
خرید ساز دست دوم میتواند هزینه کمتری داشته باشد، اما باید با دقت بیشتری بررسی شود.
در ساز دست دوم:
- بدنه را بررسی کنید.
- صدای همه نتها را امتحان کنید.
- آثار ضربه را بررسی کنید.
- وضعیت کوک را بسنجید.
- از سابقه نگهداری ساز سؤال کنید.
اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است هنگام خرید ساز دست دوم از یک نوازنده باتجربه کمک بگیرید.
چگونه هنگدرام را تمیز کنیم؟
تمیز نگه داشتن ساز برای حفظ ظاهر و کیفیت آن اهمیت دارد.
برای تمیز کردن ساز:
- از پارچه نرم استفاده کنید.
- رطوبت را سریع پاک کنید.
- از مواد شوینده نامناسب استفاده نکنید.
- ساز را برای مدت طولانی خیس نگذارید.
- دستورالعمل سازنده را رعایت کنید.
روش تمیز کردن باید با جنس و پوشش سطح ساز هماهنگ باشد.
آیا هنگدرام زنگ میزند؟
برخی سازهای فلزی در صورت قرار گرفتن طولانیمدت در معرض رطوبت ممکن است دچار خوردگی یا زنگزدگی شوند.
نوع فلز و پوشش محافظ ساز در این موضوع تأثیر زیادی دارد.
به همین دلیل بهتر است ساز را در محیط خشک و مناسب نگهداری کنید.
بهترین محل نگهداری هنگدرام
هنگدرام را بهتر است در محلی:
- خشک
- خنک
- دور از رطوبت
- دور از ضربه
- دور از تابش مستقیم و طولانی خورشید
نگهداری کنید.
استفاده از کیف محافظ نیز برای جابهجایی ساز توصیه میشود.
آیا هنگدرام به راحتی خراب میشود؟
هنگدرام ساز نسبتاً ظریفی است و ضربه شدید میتواند روی بدنه یا کوک نتها تأثیر بگذارد.
به همین دلیل نباید با شدت غیرضروری روی آن ضربه زد.
همچنین بهتر است ساز را هنگام حمل داخل کیف مناسب قرار دهید.
آیا میتوان هنگدرام را تعمیر یا دوباره کوک کرد؟
در بسیاری از موارد، سازهای دستی فلزی قابل تنظیم و اصلاح هستند؛ اما این کار نیاز به مهارت تخصصی دارد.
اگر یک نت از کوک خارج شده باشد، بهتر است ساز را به سازنده یا فرد متخصص بسپارید.
هرگز برای اصلاح کوک، خودتان با ابزار فلزی به ساز ضربه نزنید.
بهترین هنگدرام برای افراد مبتدی
برای شروع بهتر است سازی انتخاب شود که:
- کیفیت صدای مناسبی داشته باشد.
- کوک استاندارد و مشخصی داشته باشد.
- نتهای آن برای یادگیری قابل استفاده باشند.
- ساختار سادهای داشته باشد.
- خدمات پس از فروش مناسبی داشته باشد.
تعداد زیاد نتها لزوماً به معنی بهتر بودن ساز برای یک مبتدی نیست.
هنگدرام چند نت داشته باشد بهتر است؟
برای افراد مبتدی، سازهایی با تعداد نت متوسط میتوانند انتخاب مناسبی باشند.
هنگدرامهای دارای نتهای بیشتر امکانات ملودیک گستردهتری ارائه میدهند، اما ممکن است برای شروع کمی پیچیدهتر باشند.
در نهایت انتخاب تعداد نت باید بر اساس سطح نوازنده و سبک مورد علاقه او انجام شود.
آیا هنگدرام برای اجرای حرفهای مناسب است؟
بله.
هنگدرام میتواند در اجرای انفرادی یا گروهی مورد استفاده قرار گیرد.
نوازندگان حرفهای با استفاده از ریتم، بداههنوازی و ترکیب تکنیکهای مختلف میتوانند قطعات پیچیدهای اجرا کنند.
این ساز همچنین در برخی پروژههای موسیقی تلفیقی و تجربی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
آیا هنگدرام برای موسیقی خیابانی مناسب است؟
یکی از کاربردهای شناختهشده این ساز، اجرای خیابانی است.
صدای متفاوت و جذاب هنگدرام میتواند توجه رهگذران را جلب کند.
قابل حمل بودن بسیاری از مدلها نیز آن را برای اجرا در محیطهای مختلف مناسب کرده است.
هنگدرام و موسیقی مدرن
اگرچه هنگدرام ساز نسبتاً جدیدی است، اما توانسته در موسیقی معاصر جایگاه ویژهای پیدا کند.
صدای متفاوت آن باعث شده در:
- موسیقی تلفیقی
- موسیقی تجربی
- موسیقی آرامشبخش
- موسیقی الکترونیک
- موسیقی فیلم
- اجراهای زنده
استفاده شود.
چند حقیقت جالب درباره هنگدرام
حقیقت اول
هنگ در اوایل دهه ۲۰۰۰ در سوئیس توسعه داده شد.
حقیقت دوم
هنگدرام یک ساز کاملاً سنتی و باستانی نیست و قدمت آن به قرن بیست و یکم میرسد.
حقیقت سوم
بسیاری از سازهای مشابه هنگ توسط سازندگان مختلف در سراسر جهان ساخته میشوند.
حقیقت چهارم
هنگدرام با ضربههای دست و انگشتان نواخته میشود.
حقیقت پنجم
کوک ساز نقش بسیار مهمی در کیفیت صدای آن دارد.
حقیقت ششم
تعداد نتهای سازهای مختلف میتواند متفاوت باشد.
حقیقت هفتم
صدای هنگدرام به دلیل طنین طولانی برای فضاهای آرامشبخش بسیار محبوب شده است.
مزایای یادگیری هنگدرام
یادگیری هر ساز میتواند تجربهای جذاب و خلاقانه باشد.
هنگدرام نیز به دلیل امکان اجرای ملودی و ریتم با یک ساز، ویژگیهای خاصی دارد.
از جمله مزایای یادگیری آن میتوان به:
- تقویت حس ریتم
- افزایش هماهنگی دستها
- تقویت خلاقیت موسیقایی
- امکان بداههنوازی
- تجربه موسیقی آرامشبخش
- امکان اجرای انفرادی
اشاره کرد.
معایب هنگدرام
این ساز در کنار مزایای خود محدودیتهایی نیز دارد.
برای مثال:
- قیمت برخی مدلهای باکیفیت بالا است.
- به مراقبت در برابر ضربه نیاز دارد.
- کوک آن باید دقیق باشد.
- پیدا کردن ساز باکیفیت ممکن است دشوار باشد.
- مدلهای مختلف تفاوت زیادی در کیفیت صدا دارند.
بنابراین خرید آگاهانه اهمیت زیادی دارد.
آیا هنگدرام ارزش خرید دارد؟
اگر به صدای این ساز علاقه دارید و قصد دارید به صورت شخصی یا حرفهای موسیقی اجرا کنید، هنگدرام میتواند انتخاب جذابی باشد.
اما پیش از خرید بهتر است حتماً چند ساز را امتحان کنید و فقط بر اساس ظاهر یا تبلیغات تصمیم نگیرید.
کیفیت صدا، کوک، ساخت و سازنده مهمتر از ظاهر ساز هستند.
جمعبندی
هنگدرام یکی از سازهای متفاوت و نسبتاً جدید دنیای موسیقی است که با صدای گرم، عمیق و طنیندار خود توانسته طرفداران زیادی پیدا کند.
ریشه این ساز به هنگ بازمیگردد که در اوایل دهه ۲۰۰۰ در سوئیس توسعه داده شد. بعدها سازهای مشابه زیادی توسط سازندگان مختلف تولید شدند و اصطلاح هنگدرام در میان مردم رواج پیدا کرد.
این ساز معمولاً با ضربههای دست و انگشتان نواخته میشود و بسیاری از مدلهای آن دارای مجموعهای از نتهای هماهنگ در یک کوک مشخص هستند.
هنگدرام در موسیقی آرامشبخش، یوگا، مدیتیشن، اجرای خیابانی، موسیقی تلفیقی و اجراهای زنده کاربرد دارد.
اگر قصد خرید این ساز را دارید، بهتر است بیش از هر چیز به کیفیت صدا، دقت کوک، جنس بدنه، سازنده و امکان خدمات پس از فروش توجه کنید.
هنگدرام شاید ساز سادهای به نظر برسد، اما پشت صدای آرام و دلنشین آن، دقت بسیار زیادی در ساخت و تنظیم وجود دارد.
قلمستان؛ همراه شما برای شناخت دنیای موسیقی، هنر و فرهنگ
